Petrova crkva

Istorijsko nasleđe

Dva kilometra udaljena od puta Raska - Novi Pazar, na jednom uzvišenju koje dominira okolinom, stoji Petrova crkva. Izuzetno značajna za proučavanje istorije sakralne arhitekture, ova građevina predstavlja jedinstveni objekat po svom arhitektonskom sklopu. Kao najstariji spomenik srpske crkvene arhitekture, u svom građevinskom organizmu sadrži ostatke i svedočanstva mnogih epoha.

Istraživanjem je ustanovljeno da se na mestu crkve nalazio ranohrišćanski kulturni objekat, verovatno baptisterijum, zidan u VI veku. Jezgro današnje crkve čine upravo ostaci te najstarije građevine. To je centralni deo, rešen u obliku krsta - četvorolista, upisanog u kružni zid sa radijalnim zidovima na severnoj i zapadnoj strani. Ranohrišćanska kultna građevina podignuta je nad ilirskim kneževskim tumulom koji je otkriven 1957. godine. U ovom tumulu

koji potiče iz V veka pre n. e. pronađene su grčke vaze, srebrno posuđe, zlatan nakit, stakleni i Ćilibarski predmeti i ukrasi koji su od izuzetne naučne vrednosti. Verovatno u vreme kneza Časlava, kada je Srbija proširila svoje granice i stekla relativnu samostalnost, crkva je temeljno rekonstruisana u svom gornjem delu. Ne izmenivši osnovni kružni oblik prethodne građevine, obnovom je dobila kupolu konstruisanu na trompama, zatim galeriju na spratu, koja prstenasto sasvim obuhvata kube osim istočne strane, i druge elemente koji svojom konstrukcijom i oblicima ukazuju na svoje preromansko poreklo iz Primorja.